2026թ. պետական դրամաշնորհային ծրագրի ընդարձակման առաջարկ

«1146. Հանրակրթության ծրագիր» ծրագրի «11014 Նորարարական մանկավարժական ծրագրերի իրականացում հանրակրթությունում» միջոցառման ֆինանսական և ոչ ֆինանսական ցուցանիշների վերանայման առաջարկը (այսուհետ՝ առաջարկ) ձևավորվել է հանրակրթության պետական չափորոշչի ամբողջական ներդրման համար հանրապետության դպրոցներում  նորարարական նախաձեռնություններին աջակցության պահանջից, հեղինակային կրթական «Բլեյան դպրոց» ծրագրով (այսուհետ՝ բլեյան դպրոց) աշխատող ուսումնական հաստատությունների ցանցի հայաստանյան հանգույցների ստեղծման՝ արդեն անհետաձգելի դարձած անհրաժեշտությունից, պետական և այլընտրանքային ծրագրերի միջև խտրականությունը բացառելու, հեղինակային կրթական ծրագրով աշխատանքը խթանելու հրամայական կարիքից։ Այսպիսի ընդարձակմանը կրթահամալիրը պատրաստ է բլեյան դպրոցի՝ ՀՀ ԿԳՄՍՆ ներկայացված ձեռքբերումներով, այդ թվում՝  

Առաջարկը երեք ուղղություն ունի՝  պետական կրթական ծրագրում մանկավարժական նորարարության տարածում, Բլեյան բաց ցանցի հայաստանյան հանգույցների ձևավորում, հեղինակային կրթական ծրագրով որոշված կարգով կամավոր ատեստավորման արդյունքում ուսուցչի դրույքաչափի բարձրացում։  

Առաջին երկու ուղղություններով առանցքային է դասավանդողների մասնագիտական զարգացումը՝ իր նախաձեռնությամբ, իր ընտրած սեմինարների, աշխատարանների, վերապատրաստման ծրագրերի, ստեղծագործական հավաքների, մանկավարժական ճամբարների մասնակցության միջոցով, որպես ինքնակրթություն, դասավանդման հմտությունների բարձրացումը։ Ծրագրով նախատեսվող վերապատրաստումները կկազմակերպվեն գործընկեր դպրոցների հետ համաձայնեցված ժամկետներում՝ այդ նպատակով լիարժեք օգտագործելով հատկապես սովորողների արձակուրդի շրջանը։ Այդ վերապատրաստումները, աշխատարանները, ճամբարները, հավաքները բաց կլինեն ոչ միայն ցանցի, ծրագրով գործընկեր դարձած դպրոցների, այլ նաև առանձին, անհատական նախաձեռնությամբ հայտ ներկայացնողների համար։ Մասնակիցները կրթահամալիրում կարող են օգտվել մենթորական աջակցության շուրջտարյա այլ ձևերից, այդ թվում՝ մասնակցություն մանկավարժական ակումբներին, ստեղծագործական խմբերին, մասնագիտական զարգացման ակումբներին, մասնախմբերի քննարկումներին։ 

Ընդարձակման հիմնավորումները բերված են նաև 25-02-060 գրությամբ ներկայացված  «Աջակցություն Երևանի «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրին հեղինակային կրթական ծրագրերի իրականացման համար (Նորարարական մանկավարժության ծրագրերի իրականացում հանրակրթությունում)» շարունակական ծրագիրը պահպանելու, ընդարձակելու նպատակով դրամաշնորհ հատկացնելու առաջարկում։  

Հանրակրթության պետական չափորոշչի արժեքային միջավայրի ստեղծման ներուժը կարող է գործել, եթե հանրապետության դպրոցները, ուսուցիչները իրենց նորարարական նախաձեռնություններին աջակցություն, ուսուցչի և սովորողի կարողունակությունների զարգացման կազմակերպման համար մանկավարժական, մեթոդական, մասնագիտական շարունակական օգնություն ստանան։ Բլեյան դպրոցում ստեղծված կրթական գործիքների ներդրմամբ ըստ ուսումնական բնագավառների, հանրակրթության աստիճանների հեղինակային փորձի փոխանցումը (այսուհետ՝ մենթորական աշխատանք) դրան է ուղղված, կաջակցի, որ մանկավարժությամբ գործուն հետաքրքրված, կրթահամալիրի աջակցությունը կամավոր-ինքնուրույն ընտրող անհատները, խմբերը, ուսումնական հաստատությունները (այսուհետ՝ գործընկեր),  անկախ նրանց իրավակազմակերպական ձևից, դառնան իրենց մանկավարժական գործի հեղինակներ՝ ստեղծողներ ու պատասխանատուներ։ Միջնաժամկետ ծախսային ծրագրով առանձնացրել ենք  ԲՏՃՄ, «Արհեստ և արվեստ» բնագավառների, Ավագ դպրոցում սովորողի ուսուցման՝ անհատական ուսումնական պլանով, հետազոտական աշխատանքով, կրեդիտային գնահատման, 12-րդ դասարանում ուսուցման մեջ «Ցտեսություն» շուրջտարյա նախագծի, կամավորական աշխատանքի, «Սովորող սովորեցնող» նախագծի կազմակերպման հեղինակային փորձի փոխանցումը։ Սակայն բլեյան դպրոցի մենթորական աշխատանքից կարող են օգտվել նաև ուսումնական մյուս բնագավառների ուսուցիչները, հանրապետության նախակրթարանով դպրոցները՝ որպես դպրոց-պարտեզներ, հիմնական դպրոցներին կարող են հետաքրքիր լինել տեխնոլոգիական հանրակրթության, 9-րդ դասարանում մասնագիտական կողմնորոշման ծրագրերը, կրթահամալիրի  քոլեջի ներդրումը հանրակրթական ծրագրի կազմակերպման մեջ, քոլեջ-հիմնական կրթություն, քոլեջ-ավագ դպրոց կապերը։ ՀՀ կառավարության ծրագրով կառուցված մոդուլային դպրոցները, մանկապարտեզները՝ իրենց տարածքներով, շենքային պայմաններով, թիմային աշխատանքի, ստեղծագործական հավաքների կազմակերպման հնարավորություններով, սույն առաջարկով դիտարկվում են որպես նորարարության տարածման կենտրոններ։ Մոդուլային դպրոցների կացարանային պայմանները (նաև ընտանիքների ներգրավմամբ) հնարավորություն են տալիս ոչ ֆորմալ կրթության, նաև գյուղական ճամբարների կազմակերպման, որի փորձն ունենք Գեղարքունիքի մարզի Ծաղկունքում, Զովաբերում, Լանջաղբյուրում, Վայոց ձորի Արտավանում, Հերհերում, Վայքում։ Այդպիսին կարող է լինել մեր գործընկերը դարձող Գոմքի դպրոցը։  

Առաջարկով մենթորական աշխատանքի փուլեր են․ 

Բլեյան դպրոց ծրագրով աշխատող ուսումնական հաստատությունների ցանցի ընդարձակումով կապահովի «Հանրակրթության մասին» ՀՀ օրենքով որոշված կրթական ծրագրերի մատչելիությունը, սովորողի, ընտանիքի՝ հանրակրթական ծրագիրն ընտրելու իրավունքը,  կհաղթահարվի 35 տարի գործող ծրագրի մեկուսացումը Երևանի հարավարևմտյան զանգվածում, ծրագիրը կմոտենա ընտրողների, շահառուների բնակավայրին։  

Ցանցի նոր հանգույցի ստեղծման համար անհրաժեշտ աշխատանքը. 

Բլեյան ցանցի 2025թ. նախատեսվող հանգույցներ. 

2025թ. մարտին նախապատրաստական աշխատանք է տարվում Լոռու մարզի Ստեփանավանում, Վանաձորում նախակրթարանների ստեղծման համար, քննարկվում է Շիրակի մարզի Գյումրիում Գեղարվեստի ակադեմիայի Գյումրու մասնաճյուղի հետ ավագ դպրոցի նախաձեռնությունը։ Ավագ դպրոցի կազմակերպման մեջ կներգավվեն Գյումրիում գործող  հայտնի արվեստագետներ իրենց արվեստանոցներով։ Շարունակվում են աշխատանքները Գեղարքունիքի մարզի Սևան համայնքում՝ «Դար» հիմնադրամի «Գագարին» նախագծով կլաստերային ուսուցման փորձարարական ծրագրի ուղղությամբ։ Երևանի քաղաքապետի այցով նոր զարգացում կունենա բլեյան դպրոցի այլընտրանքի տարածումը քաղաքում։  
Ստեփանավանի քաղաքացիական նախաձեռնությունը վճռական է մինչև 2025-2026 ուսումնական տարվա սկիզբը նախակրթարան բացելու հարցում։  

Մենթորական աշխատանքի, բլեյան բաց ցանցի հանգույցների ստեղծման գործիքներ