2026-2028թթ

«Հանրակրթության մասին» ՀՀ օրենքը` փոփոխություններով։ 

«Նախադպրոցական կրթության» մասին ՀՀ օրենքը՝ փոփոխություններով։ 

«Մասնագիտական կրթության և ուսուցման մասին» ՀՀ օրենքը՝ ընդունված 22.05.2024թ.։ 

«Հայաստանի Հանրապետության կրթության մինչև 2030 թ. զարգացման պետական ծրագիրը»  (ՀՕ-441-Ն)։ 

ՀՀ կառավարության 16.03.2023թ. N 351-Լ որոշմամբ հաստատված՝ «Հայաստանի Հանրապետության կրթության մինչև 2030 թվականի զարգացման պետական ծրագիրը» հաստատելու մասին» օրենքից բխող գործողությունների ծրագիրը։ 

ՀՀ կառավարության` օրենքով սահմանված պարտավորությունը իր ստեղծած (ՀՀ կառավարության 27.02.2003թ. h. 361 որոշում) փորձարարական-հետազոտական միավորումը ֆինանսավորելու։  

ՀՀ կառավարության 4.02.2021թ. N 136-Ն որոշմամբ հաստատված հանրակրթության պետական չափորոշիչը (այսուհետ՝ չափորոշիչ), դրա ամբողջական ներդրումը։  

«Երևանի «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիր» ՊՈԱԿ-ի կանոնադրությունը (այսուհետ՝ կանոնադրություն)։  

ՀՀ 2025թ․ պետական բյուջեով նախատեսված «Նորարարական մանկավարժական ծրագրերի իրականացում հանրակրթությունում. հեղինակային կրթական ծրագրերի վերամշակում և իրականացում՝ անհատի օժտվածության զարգացման բաց համակարգ՝ ստեղծագործ անհատի կրթական պատվերի իրականացում» անվանումով-նկարագրությամբ տողով (ՀՀ 2025թ. պետական բյուջեի մասին օրենք, հավելված N1, աղյուսակ N2, դասիչ՝ 1146, ծրագիր՝ 11014) 126 մլն 383,6 հազար դրամը հատկացված է «Երևանի «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիր» ՊՈԱԿ-ին ՀՀ կառավարության 27.12.2024թ. N2060 որոշումով (5-րդ հավելված, աղյուսակ 7), ծախսերի եռամսյակային (աճողական) համամասնություններով (4-րդ հավելված)։  

ծրագրի կազմակերպումը թվային միջոցներով, ուսումնական բլոգներով, ուսումնական օրացույցով, անհատական  ուսումնական պլաններով, ուսումնական նախագծերով.  

ծրագրային միջավայրում ուսումնական աշխատանքի կապը սովորողի անհատական և հանրային կյանքի հետ.  

սովորողի նախասիրությունների բացահայտման ու զարգացման, մասնագիտության ինքնուրույն ընտրության, «կրթություն-գիտություն-աշխատաշուկա» կապի անհատականացման անընդհատ զարգացող ձևերը,  

սովորողի կրթական անհատական պատվերի կազմակերպմանը, ստեղծագործական, հետազոտական նախագծերին կրթական համայնքի, գործընկերների՝ տարբեր ոլորտների մասնագետների, «Սեբաստացիներ», «Դար», Վայրի բնության և մշակութային արժեքների պահպանության հիմնադրամի, «ԱրԱվես» ՀԿ-ի մասնագետների աջակցությունը։ Կրթահամալիրն ունի տարբեր նախագծերով գործընկերներ Երևանի և մարզերի դպրոցներում։ Գործընկերությունը հեռանկարային է ծրագրի նոր շահառուների համար, և կրթահամալիրի աշխատողների, սովորողների համար հեղինակային մանկավարժության փոխանցման փորձառություն է։ 

հեղինակային կրթական ծրագրերի մշակում-լրամշակում, ամբողջական թվային ուսուցման համար ծրագրերի սովորողներին, մանկավարժական աշխատողներին անհրաժեշտ էլեկտրոնային նյութերի, ուսումնական գրականության ստեղծում, մանկավարժական աշխատողների մասնագիտական զարգացում, ծրագրի իրագործման համար անհրաժեշտ թվային գրադարանի սպասարկում.    

կրթահամալիրի կանոնադրությամբ որոշված մասնաճյուղ դպրոց-պարտեզների կազմում գործող նախակրթարանների սաների՝ 2-5 տարեկանների խմբերի պահպանում.    

կրթահամալիրի կանոնադրությամբ որոշված ուսումնական կենտրոնների պահպանություն, նրանցում իրականացվող արտադպրոցական ուսուցման աջակցություն, սովորողների նախասիրությունների, օժտվածության դրսևորման, զարգացման բաց համակարգի աջակցություն. 

բլեյան բաց ցանցի ստեղծման,  հեղինակային մանկավարժության տարածման գործընկերային նախագծերի համակարգում։    

«Հանրակրթության մասին» օրենքով ամրագրված հանրակրթության նպատակները և պետական քաղաքականության սկզբունքները (հոդված 5) պահանջում են մի շարք իրավական ակտերում փոփոխություններ։ Կրթության կառավարման տեղեկատվական հարթակում «Հանրակրթության մասին», «Նախադպրոցական կրթության մասին» օրենքներից բխող, հանրակրթական, նախադպրոցական ուսումնական հաստատությունների, կրթական ծրագրերի կազմակերպման, դրանց աշխատողների, սովորողների գործունեությունը, գնահատումը, հարաբերությունները կարգավորող իրավական ակտերում պետական կառավարման լիազորված մարմնի կողմից այլընտրանքային, մեր դեպքում՝ հեղինակային կրթական ծրագրի, նրա առանձնահատկությունների փաստացի կարևորում։ Առանց սրա ոչ միայն հեղինակային ծրագրի աշխատողների, սովորողների համար լրացուցիչ պարտավորություններ, անհաղթահարելի դժվարություններ են առաջանում, այլ նաև ծրագիրն ընտրող դպրոցի համար՝ իրական խոչընդոտներ։ Կրթության կառավարման տեղեկատվական հարթակում այլընտրանքային ծրագրերի համար հարթակի ստեղծումը ԿԳՄՍՆ-ի, ԿՏԱԿ-ի կողմից գրանցված պարտավորություն է. ակնկալում ենք մինչև 2025թ. հունիս խնդիրը լուծել։ Կրթահամալիրը 2025թ. կներկայացնի նաև իրավական ակտերում փոփոխությունների առաջարկի փաթեթ։  

Բլեյան ցանցի ստեղծման համար դրամական միջոցներ։    
Ցանցի ֆինանսական կազմակերպումն առաջարկում ենք կրթահամալիրի ֆինանսական կազմակերպման մոդելի հիման վրա։ Անհրաժեշտ ծախսերի աղբյուրները. 

ՀՀ բյուջեի «Հանրակրթություն ծրագրի» հատկացումները ցանցի դպրոց-պարտեզներին ՀՀ կառավարության 2022.09.19թ. N 1481-Ն որոշմամբ սահմանված կարգով, բանաձևով նախադպրոցական խմբերի, հանրակրթական դասարանների թվով,  

Ծրագրի համար հատկացվող լրացուցիչ միցոցներն ուղղված կլինեն ցանցի դպրոց-պարտեզում 2-4 տարեկանի խմբի (խմբերի) պահպանմանը, ցանցի դպրոց-պարտեզի ղեկավարի, դաստիարակների, դասավանդողների շուրջտարյա զարգացման համակարգին, ցանցի դպրոցի աշխատողների, սովորողների նախագծային ուսուցման կազմակերպմանը. 

կրթահամալիրի մանկավարժության լաբորատորիան, մեդիագրադարանը, «Դպիր» մանկվարժական հանդեսը կսպասարկեն նաև ցանցի դպրոցներում ծրագրի մշակման-լրամշակման, ուսումնական նյութերի ստեղծման աշխատանքներին, կսպասարկեն ցանցի շահառուներին.  

Դպրոց-պարտեզներում սաների, սովորողների սնունդը, ուսումնական ճամփորդությունները, փոխադարձ ընդունելության ծրագրերը կկազմակերպվեն սովորողների, ծնողների միջոցներով։ 

ԲՏՃՄ բնագավառի կազմակերպման փորձի փոխանցում. հանրապետության դպրոցների բնագիտության լաբորատորիաների «կենդանացում» սովորողների և ուսուցիչների միասնական աշխատանքով, բնագիտական փորձեր կրտսեր դպրոցականների համար,  ամենամսյա ֆլեշմոբ։ 
Հանրակրթության պետական չափորոշչով որոշված հենքային ուսումնական պլանում ԲՏՃՄ բնագավառին ամենաշատ ժամաքանակն է հատկացված, ՀՀ կառավարությունը, ԿԳՄՍՆ-ը հատուկ ուշադրություն են դարձնում բնագավառին՝ նաև լրացուցիչ ֆինանսական միջոցների հատկացումով, դասավանդողների աշխատավարձի բարձրացման չափաքանակներով։  ԲՏՃՄ կրթության անհրաժեշտ որակը և արդյունավետությունը պահանջում են  ուսուցման կազմակերպում փորձարարությամբ, գործող համապատասխան լաբորատորիաներ, ստացված լաբորատոր սարքավորումների օգտագործում։ Սա հնարավոր է փորձից չվախեցող, կարողունակ ուսուցչի դեպքում, ԲՏՃՄ բնագավառի ուսուցիչների որակական փոփոխությամբ։ Հակառակ դեպքում՝ կառավարության, նախարարության ջանքերը, ՀՀ բյուջեի միջոցները նպատակային չեն լինի։  
Հանրապետությունում վիճակը շտկելուն կարող է ավելի մեծ ծավալով մասնակցություն ունենալ կրթահամալիրը, որտեղ առկա են. 

նյութական միջավայր. բացի բնագիտության, կենսաբանության, քիմիայի, ֆիզիկայի լաբորատորիաներից, կրթահամալիրում գործում են նաև ՏՏ-ռոբոտաշինության, ինժեներատեխնիկական, սարքաշինական, թռչող սարքերի լաբորատորիաները.  

ծրագրային-կազմակերպական միջավայր. գործում են ակումբներ, կազմակերպվում են «Սովորող սովորեցնող» շուրջտարյա նախագծեր, որոնցով սովորողներն իրար, կրտսերներին փոխանցում են իրենց անհատական փորձով ձեռքբերված գիտելիքները, կարողությունները, ամենամյա բաց տեխնոճամբար Արատեսում, բնագիտատեխնիկական և «Հանրակրթական դիջիթեք» բաց ստուգատեսներ, բնապահպանական բաց ճամբարներ. 

Վայրի բնության և մշակութային արժեքների պահպանության հիմնադրամի, «ԱրԱվես» ՀԿ-ի հետ մշակվում, իրականացվում են ուսումնական ամենամյա, շարունակական նախագծեր։  

«Արհեստ և արվեստ» բնագավառի կազմակերպման փորձի փոխանցում. ուսուցումը՝ արտադրությամբ, ուսումնական օրացույցով՝ ծեսով, համերգով, ցուցահանդեսով, քանդակագործության, շրջակա միջավայրի բարելավման, ազգագրական ամենամյա բաց փառատոներով։ 
Հանրակրթության պետական չափորոշչով որոշված միջնակարգ կրթության շրջանավարտի ակնկալվող կարողունակություններին և հանրակրթական հիմնական ծրագրերի ուսումնառության ակնկալվող վերջնարդյունքներին (չափորոշիչ II բաժին) հասնելու համար սահմանվել է «Արվեստ և արհեստ» ուսումնական բանգավառը, հենքային ուսումնական պլանով (բաժին VII) բնագավառին ուսումնական ժամեր են հատկացվել ոչ միայն, միջին դպրոցներում, այլև ավագ դպրոցում։ Կրթահամալիրում իրականացվող հեղինակային ծրագրում այս բնագավառը միշտ եղել և մնում է ուշադրության կենտրոնում, և կրթահամալիրը պատրաստ է ավելի մեծ ծավալով մասնակցելու հանրապետությունում վիճակը շտկելուն, չափորոշչի ամբողջական ներդրմանը նաև այս բնագավառում։ Կրթահամալիրում առկա են. 

նյութական միջավայր՝  

կերպարվեստի-քանդակի, դիզայնի, խեցեգործության, կտորի և թելի մշակման, մոդելավորման, ոսկերչության, ճարտարապետության, այլ տեխնոլոգիական ավեստանոց-արհեստանոցներ, ցուցասրահներ. 

Երաժշտության սրահներ, համերգասրահներ, գործիքներ. 

ծրագրային-կազմակերպական միջավայր. ուսուցումը կազմակերպվում է օրացույցով՝ ամենամյա արվեստի փառատոն, հունվարյան, հունիսյան ազգագրական փառատոն, փառատոնային բաց ճամբարներ, ամենօրյա ընդհանուր պարապմունք, ամենշաբաթյա ժամերգություն, համերգ տոնախմբություն, ամենամսյա համերգ հարավարևմտյան ֆիլհարմոնիկում, ցուցադրություններ. գործում են ակումբներ, ստեղծագործական խմբեր, համույթներ. 

փառատոնը հարթակ է մանկավարժական ստեղծագործ համայնքի, գործընկեր ուսումնական հաստատությունների, տեղացի և օտարերկրյա անկախ արվեստագետների համար՝ փոխանցելու իրենց յուրահատուկ տեսլականները,  գեղարվեստական պրակտիկայի սահմանները,  սովորողների, դասավանդողների  հետ բովանդակալից երկխոսելու, հրահրելու և փոխակերպելու միջավայրը: 

Ավագ դպրոցում, միջնակարգ դպրոցի 10-12-րդ դասարաններում ուսուցումը կազմակերպելու հեղինակային փորձի փոխանցում։ Անհատական պլանով ուսուցում։ Ուսումնական նախագծի, հետազոտական աշխատանքի կազմակերպում։ 
Կրթահամալիրը՝ իր հետազոտական վարժարան և քոլեջ մասնաճյուղերի, հեղինակային կրթական ծրագրերի մշակման, կազմակերպման փորձով կարող է իր մասնակցությունն ունենալ հանրապետության ավագ դպրոցներում, միջնակարգ դպրոցի 10-12-րդ դասարաններում ՀՀ կրթության մինչև 2030 թ. զարգացման պետական ծրագրով ձևակերպված խնդիրների լուծման,  Հանրակրթության պետական չափորոշչով հանրակրթական միջնակարգ ծրագրի շրջանավարտի ուսումնառության ակնկալվող վերջնարդյունքների ապահովման ուղղությամբ։  

Նյութական-կազմակերպական միջավայր՝ ուսումնական կենտրոններով, արվեստանոց-արհեստանոց-լաբորատորիաների ցանցով, մարզական ակումբային, ռազմամարզական, արշավախմբային, հայրենագիտական ճամբարների, ստեղծագործական հավաքների համար ստեղծված հնարավորություններով։ 

Կազմակերպական ծրագրային միջավայր՝ ուսումնական օրացույցով որոշված ամենամյա ստուգատեսներ,  ստեղծագործական բաց հավաքներ, սովորողի ընտրությամբ ամենատարբեր ուսումնական նախագծեր, ֆլեշմոբային առաջադրանքների և օրացույցի առանձին մասերի մշակմանը մասնակցությամբ, արտադրությամբ, անվանական մրցանակներով, գնահատման կրեդիտային համակարգի ներդրմամբ, հետազոտական աշխատանքով, որ 2022-2023 ուսումնական տարվանից ուսումնական պլանի բաղկացուցիչ է՝ պարտադիր 9-12-րդ դասարանցի յուրաքանչյուր սովորողի համար։ 

Անհատական պլանով ուսուցում։ Կրթահամալիրի ավագ դպրոցը և մասնագիտական ուսուցման քոլեջը իրար լրացնում են ի շահ սովորողի մասնագիտական կողմնորոշման, ընտրության հնարավորություն են տալիս սովորողին։ Անհատական պլանը կազմելիս սովորողն ընտրում է չափորոշչով որոշված հանրակրթական ընդհանուր դասընթացի ծրագիրը, օտար լեզուներ, ընդհանուր դասընթացներում չներառված դասընթացներ՝ գործունեություն (կրթահամալիրի ուսումական կենտրոնների ծրագրեր, քոլեջում իրականացվող մասնագիտական կրթության բաղադրիչներ, բուհի նախապատրաստական դասընթացներ)՝ ըստ իր նախասիրությունների և մասնագիտական կողմնորոշման, մարզական ակումբը, ուսումնական նախագծի, հետազոտական աշխատանքի թեմաներ։ Սովորողի անհատական պլանում ներառվում է նրա արտադպրոցական նախամասնագիտական կրթությունը այլ ուսումնական հաստատությունում։  

Հետազոտական նախագծի իրականացման մասնագիտական միջավայր. որպես նախագծի կազմակերպիչ, խորհրդատու, ղեկավար, գրախոս՝ հանդես են գալիս կրթահամալիրի տարբեր դպրոցներում, քոլեջում դասավանդողները,ուսումնական կենտրոնների, հանրապետության բուհերի, այլ կազմակերպությունների մասնագետներ. 

2-4 տարեկանների դաստիարակի, օգնականի, երաժշտության դաստիարակի մեկ տարվա աշխատավարձ  12*120000*2.5 դրամ։ 

Մանկավարժական աշխատողների վերապատրաստում կրթահամալիրում՝ 30 ժամանոց ծրագրով՝ 300 000 դրամ։ Տարեկան 4 վերապատրաստում՝ 1 200 000 դրամ։  

Մանկավարժական աշխատողների աշխատանքի մոնիթորինգ-խորհրդատվություն տարեկան չորս անգամ՝ հինգ աշխատանքային օրով։ Գործուղվող աշխատակցին տրվում է ճանապարհածախս, գիշերակաց և օրապահիկ։ Միջին թվով մեկ գործուղումը՝ 135 000 դրամ։ 2026-ին՝ չորս գործուղումը՝ 540 000 դրամ, 2027-ին, 2028-ին՝ վեցական գործուղում՝ տարեկան 810 000 դրամ։ 

Դպրոցների ֆիզիկայի, քիմիայի, կենսաբանության լաբորատորիաների «կենդանացման», դպրոցում առկա, պահեստավորած սարքերը աշխատանքային վիճակի հասցնելու նպատակով յուրաքանչյուր սարքով իրականացվող փորձերի ցուցակի, փորձերի իրականացման մեթոդական ուղեցույցների ստեղծում։ Մեկ մեթոդական ուղեցույցը՝ 500․000 դրամ, լրամշակումը՝ 100000 դրամ։ 2026թ․՝ 10 ուղեցույց, 2027թ․ 5 ուղեցույցի լրամշակում, 2028թ․՝ 5 ուղեցույցի լրամշակում։ 

Վերապատրաստման մոդուլների մշակում՝ «Ավագ դպրոցում, միջնակարգ դպրոցի 10-12-րդ դասարաններում սովորողի ուսումնական գործի կազմակերպումը անհատական ուսումնական պլանով», «Բնագիտություն, կենսաբանություն, քիմիա, ֆիզիկա դասավանդողների փորձարարական կարողություններ», «Ավագ դպրոցում «Արվեստ» դասավանդողների վերապատրաստումների 20 ժամանոց  մոդուլներ, տարրական, հիմնական դպրոցների «Կերպարվեստ», «Տեխնոլոգիա», «Երաժշտություն» և «Պար» դասավանդողների համար՝ 10 ժամանոց մոդուլներ։ 2026թ․ նախատեսվում է 5 մոդուլի մշակում՝ 3*500․000+2*250.000 դրամ, 2027թ,՝ մոդուլների լրամշակում՝ 1.000.000 դրամ, 2028թ․՝ մոդուլների լրամշակում՝ 300.000 դրամ։ 

Վերապատրաստումներ. այդ թվում՝ ԲՏՃՄ բնագավառի, կերպարվեստ-տեխնոլոգիայի, երաժշտության-ծեսի-պարի դասավանդողների, ուսումնական օրացույցով, փառատոնով-համերգով ուսուցման կազմակերպիչների, ավագ դպրոցի տնօրեն-փոխտնօրենների, դասավանդողների։ Վերապատրաստումները 20 ժամանոց ծրագրով՝ 400.000 դրամ, 10 ժամանոց ծրագրով՝ 200.000 դրամ։ 2026թ. մինչև 2 000.000 դրամի, 2027թ.՝ մինչև 3 000.000 դրամի, 2028թ՝ մինչև 2 000.000 դրամի։  

Դպրոցի ուսումնական օրացույցի կազմմանը, կազմակերպմանը աջակցություն։  Կրթահամալիրում քանդակագործության, շրջակա միջավայրի բարելավման, ազգագրական ամենամյա բաց փառատոներին մասնակցություն՝ դասավանդողների և սովորողների։ Մեկ խումբը՝ 20 մասնակից, երեք օրով, կրթահամալիրի կրթական փոխանակումների կացարանում՝ գիշերակացով։ Մեկ խմբի սպասարկման ծախսը՝ 340․000 դրամ։ Դպրոցներում մեկական ծեսի և համերգի կազմակերպում կրթահամալիրի և դպրոցի սովորողների և ուսուցիչների մասնակցությամբ․ մեկ ծեսի մշակման, կազմակերպման համար՝ 100․000, համերգի կազմակերպման համար՝ 50 000 դրամ։  Օրացույցի կազմակերպման համար նախատեսվող ծախսը՝  2026թ.՝ մինչև 4 010.000 դրամի, 2027թ.՝ մինչև 5 090.000 դրամի, 2028թ՝ մինչև 5 090.000 դրամի։ Օրացուցային ավելի մեծ թվով նախագծերի  ծախսերի համար կներգրավվեն այլ միջոցներ։ 

Դպրոցներին տարվա ընթացքում մենթորական օգնություն՝ ֆիզիկական միջավայրում և հեռավար․ մեկ դպրոցի համար՝ 150․000 դրամ։ 2026թ․, 2027թ, 2028թ՝  1․500․000-ական դրամ։